Awgrymiadau hanfodol i gadw chi a’ch ceffyl yn ddiogel wrth fwynhau’r llwybrau.
Mae Parc Cenedlaethol Eryri yn cynnig cefndir godidog ar gyfer marchogaeth ceffylau, gyda’i dirweddau godidog, llwybrau ceffylau hanesyddol, a llwybrau amrywiol. P’un a ydych chi’n farchog profiadol neu’n archwilio’r ardal am y tro cyntaf, mae’n bwysig cynllunio’ch llwybr yn ofalus a marchogaeth yn gyfrifol er mwyn amddiffyn yr amgylchedd, sicrhau eich diogelwch eich hun a diogelwch y cyhoedd.
Gellir reidio’r rhan fwyaf o lwybrau ceffylau sydd ar gael drwy gydol y flwyddyn ond cadwch at y llwybrau cyfreithiol dynodedig. Nodwch yn garedig y bydd da byw o gwmpas y lle yn y gwanwyn fel defaid gydag ŵyn, gwartheg gyda lloi a geifr gwyllt felly cymerwch ofal dyledus. Os oes gennych ganiatâd i reidio o fewn tir mynediad agored, yna cymerwch ofal i osgoi ardaloedd gydag adar yn nythu ar y ddaear rhwng Mawrth a Gorffennaf.
Mae’r parc yn cynnig 1,377 cilomedr o lwybrau sy’n agored i farchogaeth ceffylau, ond mae eu cyflwr yn amrywio ar hyd a lled yr ardal. Mae’r llwybrau hyn yn croesi tir amrywiol, gyda rhai yn fwy addas nag eraill. Mae llawer yn llwybrau hanesyddol, fel yr Hen A5 yn Ogwen a Sarn Helen. Ein llwybr poblogaidd mwyaf priodol yw Lôn Gwyrfai sy’n llwybr oddi ar y ffordd 4 1/2 milltir o hyd rhwng pentrefi Beddgelert a Rhyd Ddu. Nodwch fod parcio talu ac arddangos yn daladwy ar bob pen i’r llwybr.
Mae llwybrau ceffylau wedi’u marcio â saethau glas ar gefndir gwyn, ond rydym bob amser yn argymell eich bod yn cario ac yn defnyddio map Arolwg Ordnans. Cadwch eich map mewn cas fel eich bod yn gallu ei ddarllen yn hawdd a marciwch eich llwybr ymlaen llaw. Mae dod â chwmpawd a chwiban yn hanfodol; gwiriwch eich cyfeiriad yn aml a nodwch dirnodau i aros ar y trywydd iawn.
Ar y map maent wedi’u marcio â llinell doredig hirach.
Tir meddal, corsiog yw’r perygl mwyaf cyffredin. Chwiliwch am fawn tywyll gwlyb ac osgowch ardaloedd mwsoglyd gwyrdd llachar. Os bydd eich ceffyl yn suddo, disgynnwch oddi arno ar unwaith a’i annog i ryddhau ei hun. Ar dir heb ei dracio, dilynwch lwybrau defaid ac osgowch glaswellt llliw coch sy’n dynodi corsydd. Mae plu’r gweunydd yn arwydd da arall o dir anaddas. Am gyngor pellach, ewch i weld gwefan Cymdeithas Ceffylau Prydain.
- Gall adar sy’n bwydo ar y ddaear fel y grugiar, y gïach a’r cyffylog ddychryn ceffylau.
- Gall sgri rhydd a slabiau creigiau fod yn anodd a gafael/grip cyfyngedig, yn enwedig i geffylau â phedolau. Disgynnwch ac arwain eich ceffyl ar dennyn os oes angen.
- Gall gwyntoedd cryfion a gwelededd gwael wneud reidio’n beryglus. Gwiriwch y rhagolygon ymlaen llaw. Byddwch yn barod i droi’n ôl bob amser.
- Byddwch yn ofalus mewn ardaloedd coedwigaeth lle mae eich llinell olwg, os yw’n gyfyngedig – efallai y byddwch yn dod ar draws beicwyr/beicwyr mynydd yn symud yn gyflym ar hyd llwybrau a rennir.
- Mae gan ein llwybrau ceffylau a hyrwyddir ddigon o leoedd parcio ar gyfer trelars/cario ceffylau ar gyfer llwytho a dadlwytho’n hawdd yn ein meysydd parcio, fodd bynnag, nodwch nad oes lleoedd parcio dynodedig yn benodol ar gyfer hyn.
- Gadewch y gatiau fel y dewch o hyd iddynt a gwnewch yn siŵr nad ydych chi’n rhwystro un gyda’ch cerbyd.
- Argymhellir y dull “O’r sodlau i’r colynnau” fel y dull mwyaf diogel o groesi drwy giât ar gefn ceffyl .
- Efallai na fydd modd defnyddio’r dull sodlau i golynau os oes llawer o le o amgylch y giât. Gall hyn fod oherwydd safle’r giât, y pyst, neu lystyfiant sydd wedi gordyfu. Os yw giât yn anniogel neu’n anaddas, rhowch wybod i ni amdani.
Llwybrau addas ar gyfer marchogaeth ceffylau
Lôn Gwyrfai
Llwybr hamdden aml-ddefnydd yw Lôn Gwyrfai a grëwyd yn arbennig ar gyfer cerddwyr, beicwyr a marchogion ceffylau. Mae’r llwybr yn ymestyn 4½ milltir rhwng pentrefi Rhyd Ddu a Beddgelert. Yn arwain trwy amrywiaeth o dirweddau, mae Lôn Gwyrfai yn cynnig golygfeydd gwych o Ddyffryn Gwyrfai a’r cyffiniau, gan gynnwys golygfeydd godidog o’r Wyddfa.
Yr Wyddfa
Mae gan Yr Wyddfa dri llwybr ceffyl yn arwain at y copa. Llwybr Rhyd Ddu, Llwybr Cwellyn a Llwybr Llanberis.
Mae pob llwybr i’r copa yn boblogaidd ac o ganlyniad mae niferoedd uchel o gerddwyr yn dringo ac yn disgyn drwy gydol y flwyddyn. Ar adeg brysuraf y flwyddyn mae cyfyngiad gwirfoddol ar feicwyr rhwng Mai a Medi. Caniateir i geffylau ddefnyddio’r llwybrau ceffylau hyn ar unrhyw adeg. Fodd bynnag, mae’n bwysig ystyried, wrth i chi agosáu at y copa, y byddwch yn dod ar draws llawer mwy o gerddwyr a phethau sy’n tynnu eich sylw fel trenau swnllyd, a dylai marchogion a cheffylau fod yn barod am hyn.
Dylid nodi hefyd fod y tri llwybr i’r copa yn llwybrau mynydd syml heb arwyneb gyda rhywfaint o dir ar oleddf ac adrannau pigog ac mewn tywydd gwlyb neu llaith bydd yn aml yn llithrig dan draed. Dylai beicwyr fod yn barod i ddod oddi ar eu beic mewn rhai lleoliadau.
Mae’r llwybr ceffylau o Ben y Pass i Lyn Llydaw yn dod i ben wrth hen adeilad y peiriant malu yn Llyn Llydaw. Mae’r rhan hon o’r llwybr yn un o’r llwybrau cerdded mwyaf poblogaidd yn Eryri. Dim ond trwy archebu ymlaen llaw ar-lein y mae parcio ar gael yn ystod misoedd yr haf – Ebrill i Tachwedd. Am weddill y flwyddyn, system talu ac arddangos yw hon.
Cysylltwch â’n Swyddog Mynediad
Os ydych chi’n ystyried defnyddio unrhyw un o’r llwybrau, yna rydym hefyd yn awgrymu eich bod chi’n cysylltu â’r Swyddog Mynediad yn y Parc Cenedlaethol i gael rhagor o gyngor.
Peter Rutherford
Rheolwr Lles a Mynediad
Parc Cenedlaethol Eryri
Peter.Rutherford@eryri.llyw.cymru
07900267538